Teknoloji

MCP 2026-07-28 Sürümü: Durumsuz Protokol Ne Değiştiriyor?

Mehmet Fatih Ünal
27 Ekim 2026
6 dk okuma
#MCP#Model Context Protocol#Yapay Zekâ Ajanları#Yetkilendirme#API
MCP 2026-07-28 Sürümü: Durumsuz Protokol Ne Değiştiriyor?

MCP nedir?

Model Context Protocol (MCP), yapay zekâ uygulamalarının dış araçlara ve veriye ortak bir protokolle bağlanmasını sağlayan açık bir standart. Bir MCP sunucusu araçlar, kaynaklar ve istem şablonları sunuyor, bir yapay zekâ asistanı ya da ajanı da bu sunucuya istemci olarak bağlanıp onları kullanıyor. Her araç için ayrı bir entegrasyon yazmak yerine tek bir protokol konuşuluyor.

Protokol tarihli sürümlerle ilerliyor ve en yenisi 28 Temmuz 2026 tarihli sürüm. Yazarlar bu sürümde kırıcı değişiklikler olduğunu açıkça söylüyor.

2026-07-28 sürümünün ana fikri ne?

Ana fikir şu: MCP, çift yönlü ve durumlu bir protokolden istek ve yanıt temelli, durumsuz bir protokole dönüşüyor. İlk el sıkışma (initialize ve initialized) ile Mcp-Session-Id başlığı emekli ediliyor. Her istek, protokol sürümünü, istemci kimliğini ve yeteneklerini kendi _meta alanında taşıyor. Yeteneklere baştan bakmak isteyen istemciler için isteğe bağlı bir server/discover çağrısı var.

Pratik kazanç, herhangi bir isteğin yük dengeleyici arkasındaki herhangi bir sunucu örneğine gidebilmesi. Yani MCP sunucusunu yatay ölçeklemek artık oturum yapışkanlığı gerektirmiyor.

Oturum yoksa durum nerede tutulacak?

Durum gereken sunucular için yönerge açık: bir araç açık bir tutamaç (handle) üretsin, model de bunu sonraki çağrılarda argüman olarak geri versin. Şematik bir örnek:

// SDK'dan bağımsız, şematik örnek
async function createCart() {
  const cartId = crypto.randomUUID()
  await db.carts.insert({ id: cartId, items: [] })
  return { cartId }
}

async function addItem({ cartId, sku }: { cartId: string; sku: string }) {
  await db.carts.addItem(cartId, sku)
  return { ok: true }
}

Durum artık bağlantıda değil veride duruyor. Hangi örnek çağrıyı alırsa alsın cartId ile aynı sepete ulaşıyor.

Sunucu kullanıcıya soru sormak isterse ne olacak?

Eskiden elicitation/create, sampling/createMessage ve roots/list gibi sunucudan başlayan istekler açık tutulan akışlara ihtiyaç duyuyordu. Yeni sürümde bunların yerini Multi Round-Trip Requests (MRTR) alıyor. Sunucu resultType: "input_required" ile yanıt veriyor, istemci de cevapları inputResponses içinde taşıyarak çağrıyı yeniden yapıyor. Böylece uzun ömürlü bağlantı gerekmiyor.

Yönlendirme ve önbellek nasıl değişti?

Streamable HTTP isteklerinde Mcp-Method ve Mcp-Name başlıkları zorunlu oluyor. Bir ağ geçidi JSON gövdesini ayrıştırmadan isteği yönlendirebilir ya da ölçebilir.

Liste yanıtları da önbelleğe uygun hale geldi. tools/list, prompts/list, resources/list ve resources/read yanıtları ttlMs ile cacheScope taşıyor, listelerin sırası da belirleyici (deterministik). Değişiklik bildirimleri tek bir subscriptions/listen akışında toplanıyor ve istemci hangi türleri istediğini seçiyor.

Yetkilendirmede ne sıkılaştırıldı?

Yetkilendirme sunucuları iss parametresini (RFC 9207) döndürüyor ve istemciler kodu kullanmadan önce bunu doğrulamak zorunda. Dinamik istemci kaydında istemciler application_type belirtiyor, böylece masaüstü ve komut satırı uygulamalarında localhost yönlendirmeleri sorunsuz çalışıyor. İstemci kimlik bilgileri de onları üreten düzenleyiciye bağlanıyor.

Dynamic Client Registration (DCR) resmen kullanımdan düşürüldü, onun yerine Client ID Metadata Documents (CIMD) öneriliyor. DCR şimdilik çalışıyor ama ileride kaldırılacak.

Neler kullanımdan düşüyor?

Roots, Sampling ve Logging özellikleri kullanımdan düşürüldü, en az on iki ay çalışmaya devam edecekler. Eski HTTP+SSE taşıması da bir yıllık bir çıkış süresiyle kullanımdan düşüyor. Spesifikasyon artık resmi bir kullanımdan düşürme politikası da içeriyor, minimum süre on iki ay.

Uzun süren işler için Tasks, io.modelcontextprotocol/tasks uzantısına taşındı ve tasks/get ile tasks/update kullanıyor. Genel olarak spesifikasyon bir uzantı çerçevesi tanımlıyor, MCP Apps ve Enterprise Managed Authorization (EMA) de bu çerçevenin parçaları.

SDK tarafı nasıl?

TypeScript, Python, Go ve C# SDK'ları 2026-07-28'i destekliyor, Rust desteği beta aşamasında. Bir .NET geliştiricisi için C# SDK'nın hazır olması, MCP sunucusu yazmayı kolaylaştıran güzel bir haber.

Hazırlık için kısa kontrol listesi

Mevcut bir sunucunuz varsa oturum kimliğine yaslanan her yeri bulun ve durumu açık tutamaçlara taşıyın. Sunucudan başlatılan soru ve örnekleme akışlarını MRTR'ye çevirin. Yetkilendirmede iss doğrulamasını ekleyin ve DCR yerine CIMD'ye geçmeyi planlayın. Yeni işte kullanımdan düşen özellikleri artık benimsemeyin.

Yeni bir sunucu yazıyorsanız en kolay yol baştan durumsuz tasarlamak. Araçların yetkisini de dar tutun: bir araç ne kadar çok şey yapabiliyorsa, yanlış bir model kararı o kadar pahalıya gelir.

Sık sorulan sorular

MCP'nin en yeni sürümü hangisi? 28 Temmuz 2026 tarihli 2026-07-28 sürümü.

MCP artık oturum kullanmıyor mu? Çekirdek protokol durumsuz. initialize el sıkışması ve Mcp-Session-Id başlığı kalktı, durum gerekiyorsa açık tutamaçlarla taşınıyor.

Roots, Sampling ve Logging hemen çalışmayı bırakıyor mu? Hayır, kullanımdan düşürüldü ama en az on iki ay çalışmaya devam edecek.

Hangi diller resmi olarak destekleniyor? TypeScript, Python, Go ve C# 2026-07-28'i destekliyor, Rust beta aşamasında.

Daha Fazla İçerik

Blog sayfasında diğer yazılarımı keşfedin

Tüm Yazılar