Tutorial

HTTP Vary: Önbellekte Doğru Yanıtı Seçmek

Mehmet Fatih Ünal
14 Kasım 2026
7 dk okuma
#HTTP#Vary#Cache-Control#Accept-Language#ETag
HTTP Vary: Önbellekte Doğru Yanıtı Seçmek

Vary başlığı hangi sorunu çözer?

HTTP Vary, saklanmış bir yanıt yeniden kullanılmadan önce hangi istek başlıklarının hesaba katılması gerektiğini belirtir. Aynı URL, Accept-Language değerine göre farklı metin döndürüyorsa yalnızca URL'ye bakarak seçilen bir önbellek kaydı yanlış dili gösterebilir.

Vary dili seçmez ve yanıtı kendiliğinden önbelleğe almaz. Sunucunun seçtiği yanıtın hangi istek girdilerine bağlı olduğunu önbelleğe bildirir. MDN Vary referansı ile RFC 9111 önbellek anahtarı kuralları bu ayrımı açıklıyor.

Aynı URL için iki dil yanıtı

Aşağıdaki parçalar HTTP/1.1 davranışını göstermek içindir; Date gibi ilgisiz alanlar atlanmıştır. Örnek kaynak herkese açık bir selamlamadır ve kişisel veri içermez. Gövdelerde Hello beş, Merhaba yedi ASCII baytıdır.

GET /greeting HTTP/1.1
Host: example.test
Accept-Language: en

HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: text/plain; charset=utf-8
Content-Language: en
Content-Length: 5
Cache-Control: public, max-age=60
ETag: "greeting-en-v1"
Vary: Accept-Language

Hello
GET /greeting HTTP/1.1
Host: example.test
Accept-Language: tr

HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: text/plain; charset=utf-8
Content-Language: tr
Content-Length: 7
Cache-Control: public, max-age=60
ETag: "greeting-tr-v1"
Vary: Accept-Language

Merhaba

İki yanıtın URL'si aynıdır; isteğin dil başlığı ve seçilen temsil farklıdır. Önbellek, en ile alınmış kaydı tr isteğine sırf URL aynı diye doğrudan vermemelidir. Gerçek dil seçiminin öncelik ve geri dönüş kurallarını ise sunucu uygulaması tanımlar; bu örnek tam bir dil müzakere algoritması değildir.

Vary yanıt başlıklarını mı listeler?

Hayır. Buradaki Vary: Accept-Language, ilgili istek başlığını adlandırır. Content-Language ise seçilmiş yanıtın dilini anlatır. Vary'ye Content-Language yazmak, yanıtın kendi dil alanını otomatik olarak bir önbellek anahtarına dönüştürmez.

Birden fazla istek girdisi etkiliyse Vary: Accept-Language, Accept-Encoding gibi bir liste kullanılabilir. Listeyi gereksiz büyütmek de önbellek kayıtlarının paylaşılmasını azaltabilir. Önce gerçekten hangi başlıkların yanıtı değiştirdiğini belirleyin.

Cache-Control ve Vary birbirinin yerine geçer mi?

Cache-Control saklama ve tazelik politikasını, Vary ise uygun kayıt seçiminin bir parçasını tanımlar. Max-age yazmak yanlış dil eşleşmesini düzeltmez; Vary eklemek de tek başına bir tazelik süresi belirlemez.

Cache-Control ve ETag rehberi, saklama ile doğrulama adımlarını ayırır. Kullanıcıya özel içerikte yalnızca Vary: Cookie yazıp paylaşım politikasını çözülmüş saymayın. Private veya no-store gibi kararlar, verinin niteliğine ve uygulamanın ihtiyacına göre ayrıca verilmelidir.

Koşullu istekte doğru temsil nasıl doğrulanır?

GET /greeting HTTP/1.1
Host: example.test
Accept-Language: en
If-None-Match: "greeting-en-v1"

HTTP/1.1 304 Not Modified
Cache-Control: public, max-age=60
ETag: "greeting-en-v1"
Vary: Accept-Language

Bu yanıtta gövde yoktur. Doğrulama seçili İngilizce temsil için yapılmıştır ve Vary politikası korunur. Dil değiştiğinde eski dilin doğrulayıcısının aynı sonucu vermesi beklenmemelidir:

GET /greeting HTTP/1.1
Host: example.test
Accept-Language: tr
If-None-Match: "greeting-en-v1"

HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: text/plain; charset=utf-8
Content-Language: tr
Content-Length: 7
Cache-Control: public, max-age=60
ETag: "greeting-tr-v1"
Vary: Accept-Language

Merhaba

Bu örnekte iki temsilin ETag değerleri de ayrıdır. Vary ile ETag aynı işi yapmaz: biri istek alanlarına göre kayıt seçimini, diğeri seçilmiş temsilin doğrulanmasını destekler. Gövdesiz kontrol için kullanılan HEAD rehberi ilgili bir devam konusudur.

Vary: * ile no-store aynı mı?

Hayır. Vary içindeki yıldız, normal istek başlığı eşleştirmesiyle saklanan yanıtın uygun sayılmamasına yol açar. Bunu yanıtın hiçbir yerde saklanamayacağı anlamına gelen bir no-store eşdeğeri olarak okumayın. Yeniden kullanım, doğrulama ve saklama farklı adımlardır.

Yanıtın Access-Control-Allow-Origin alanı gelen Origin'e göre değişiyorsa bu değişkenlik de dikkate alınmalıdır. CORS rehberi, tarayıcının erişim kontrolünü açıklıyor; Vary eklemek tek başına CORS izni vermez.

Sık sorulan sorular

Vary olmadan yanıt asla önbelleğe alınmaz mı? Hayır. Başlığın yokluğu tek başına önbelleği kapatmaz.

304 yanıtında Vary unutulabilir mi? Aynı URL'nin varsayılan ve koşullu yanıtlarında tutarlı Vary politikası kullanın.

Tarayıcıda iki doğru dil görmek bütün CDN ayarlarını doğrular mı? Hayır. Hedef önbellekte de istek başlıklarını, yanıtları ve temsil doğrulayıcılarını kontrol edin.

Daha Fazla İçerik

Blog sayfasında diğer yazılarımı keşfedin

Tüm Yazılar