Tutorial

HTML progress ve meter: İlerleme ile Ölçüm Farkı

Mehmet Fatih Ünal
14 Kasım 2026
7 dk okuma
#HTML#progress#meter#Erişilebilirlik#JavaScript
HTML progress ve meter: İlerleme ile Ölçüm Farkı

progress ile meter ne zaman kullanılır?

HTML progress bir işin tamamlanma durumunu, meter ise bilinen bir aralık içindeki ölçümü temsil eder. Dosya işleme yüzde 40 tamamlandıysa progress; 100 GB alanın 76 GB'ı doluysa meter uygundur. İkisinin de çubuk gibi görünmesi aynı anlamı taşıdıklarını göstermez.

Bu seçim, yalnızca görünüm için bir div'e genişlik vermekten daha fazlasıdır. Native öğeler tarayıcıya yapının amacını bildirir; yine de anlamlı etiket ve görünür durum metni gerekir. HTML standardı görev ilerlemesi ile ölçüm göstergesini ayrı tanımlar.

Etiketleri ve görünür değerleri birlikte kurun

Bu örnek gerçek dosya yüklemez. Butonlar, ilerleme durumlarını denemek için yerel olarak değer değiştirir. Form alanlarında olduğu gibi label-for ile id eşleşmesi açık tutulur.

<section class="demo-field" aria-labelledby="demo-title">
  <h2 id="demo-title">İşlem ve kapasite</h2>
  <label for="task-progress">Dosya işleme</label>
  <progress id="task-progress" max="100" value="0">0%</progress>
  <p id="task-status" role="status">0%</p>
  <div class="demo-actions">
    <button type="button" id="demo-advance">Bir adım ilerlet</button>
    <button type="button" id="demo-unknown">Toplam henüz bilinmiyor</button>
  </div>
  <label for="storage-meter">Depolama kullanımı</label>
  <meter id="storage-meter" min="0" max="100"
         low="70" high="90" optimum="10" value="76">76 / 100 GB</meter>
  <p>76 / 100 GB</p>
</section>

Progress etiketleri arasındaki 0% metni tek başına erişilebilir adın yerine geçmez. MDN progress belgesi bu farkı açıklar. Burada ayrı label adı, yanındaki durum paragrafı da görünür ilerleme metnini sağlar.

Sıfır ilerleme ile belirsiz ilerleme aynı değildir

Value="0", ölçülebilen bir işin henüz ilerlemediğini söyler. Value niteliğinin hiç bulunmaması ise işin oranının bilinmediği belirsiz durumdur. Bir kez değer verilmiş öğeyi tekrar belirsiz yapmak için value niteliğini kaldırın; yalnızca sıfıra atamak aynı sonucu vermez.

Progress'in minimumu sıfırdır ve bu öğeye min niteliği eklenmez. Max pozitif olmalıdır. Aşağıdaki yardımcı, sonlu sayı olmayan veya kullanılabilir oran üretmeyen girdilerde belirsiz gösterime döner.

function updateProgress(progress, status, loaded, total) {
  if (!Number.isFinite(loaded) || loaded < 0 ||
      !Number.isFinite(total) || total <= 0) {
    progress.removeAttribute('value');
    progress.textContent = '…';
    status.textContent = 'İlerleme henüz hesaplanamıyor.';
    return;
  }
  const completed = Math.min(loaded, total);
  const percent = Math.round(completed / total * 100);
  progress.max = total;
  progress.value = completed;
  progress.textContent = percent + '%';
  status.textContent = completed === total ? 'Tamamlandı.' : percent + '%';
}

const progress = document.getElementById('task-progress');
const status = document.getElementById('task-status');
let demoLoaded = 0;
updateProgress(progress, status, 0, 100);

document.getElementById('demo-advance').addEventListener('click', () => {
  demoLoaded = Math.min(100, demoLoaded + 25);
  updateProgress(progress, status, demoLoaded, 100);
});
document.getElementById('demo-unknown').addEventListener('click', () => {
  demoLoaded = 0;
  updateProgress(progress, status, 0, NaN);
});

HTML'den sonra bu scripti çalıştırın. İlk buton 25'er adım ilerletir ve 100'de durur. İkinci buton belirsiz duruma geçirir; ardından ilerlet butonu yeniden ölçülebilir değeri gösterir. Gerçek uygulamada toplamın bilinmemesi, hatalı veri ve boş işin tamamlanması farklı durumlar olabilir. Bu yardımcı bütün iş durumlarını modelleyen bir akış değildir.

Meter değerleri neyi anlatır?

Örnekte 76 değeri 0–100 aralığındadır. Low ve high aralıktaki eşikleri, optimum ise tercih edilen bölgeyi yorumlamak için kullanılır. Burada düşük depolama kullanımının tercih edildiği bir gösterim seçilmiştir.

MDN meter referansı sınır ve eşik kurallarını açıklar. İşin bittiğini anlatmak için meter'ı yüzde 100'e taşımak yerine doğru görevi temsil eden progress kullanın. Renkler tarayıcıya göre değişebileceğinden 76 / 100 GB metni de görünür bırakılmıştır.

Dar ekranda ve klavyeyle nasıl denenir?

.demo-field {
  box-sizing: border-box;
  width: 100%;
  max-width: 32rem;
  padding: 1rem;
  border: 1px solid #cbd5e1;
  border-radius: 0.75rem;
  color: #0f172a;
  background: white;
  overflow-wrap: anywhere;
}
.demo-field label { display: block; margin-top: 1rem; }
.demo-field progress, .demo-field meter { display: block; width: 100%; height: 1.25rem; }
.demo-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0.5rem; }
.demo-actions button { max-width: 100%; padding: 0.5rem; font: inherit; overflow-wrap: anywhere; }
.demo-actions button:focus-visible { outline: 3px solid #2563eb; outline-offset: 2px; }

Butonlara Tab ile ulaşın ve Space veya Enter ile ilerleme durumunu değiştirin. Göstergeyi sırf çubuk olduğu için yazı girilebilir bir kontrol gibi sunmayın. Uzun etiket, büyük yazı ve dar ekranla da deneyin; CSS Grid rehberi taşma kontrolünü daha geniş ele alır.

Bu demoda durum metni buton başına değişir. Gerçek bir aktarımda her küçük veri parçasında canlı duyuru yapmak yerine kullanıcıya anlamlı aralıklarla bilgi verin. Erişilebilir form etiketleri rehberi, adlandırma ve durum geri bildirimini tamamlar.

Sık sorulan sorular

Yüzde 0 belirsiz durum mudur? Hayır. Value niteliği varsa sıfır da ölçülebilir bir değerdir.

Progress'e min yazılır mı? Hayır; minimum sıfırdır. Meter için min ve max kullanılabilir.

Toplam sıfırsa otomatik yüzde 100 mü gösterilmeli? Boş işin tamamlanmasını iş akışı belirlemelidir. Örnekte oran hesaplanamayan giriş belirsiz gösterilir.

Daha Fazla İçerik

Blog sayfasında diğer yazılarımı keşfedin

Tüm Yazılar