HTML dialog neden yalnızca görsel bir kutu değildir?
Modal dialog, kullanıcının belirli bir işlemle ilgilenmesini isteyen ve açıkken aynı belgedeki dış etkileşimi engelleyen penceredir. Görsel bir katman eklemek tek başına klavye odağını, erişilebilir adı veya kapanma davranışını kurmaz. HTML dialog başvurusu, yerleşik öğenin sunduğu temeli açıklar.
Örneğin bir bildirim tercihini onaylatmak istiyorsunuz. Kullanıcının pencerenin ne hakkında olduğunu anlaması, vazgeçebilmesi ve kapattığında kaldığı yere dönebilmesi gerekir. Bunlar tasarımın sonradan eklenen ayrıntıları değildir; işlemin kullanılabilirliğinin parçalarıdır.
showModal ile show arasındaki fark nedir?
showModal, dialog öğesini modal olarak açar ve üst katmanda gösterir. Aynı belgedeki dialog dışı içerik etkileşimsiz hale gelir. showModal yöntemi, bu davranışı ve iframe içindeki sınırını tanımlar: yalnızca dialog'un bulunduğu belge engellenir.
show ise modal olmayan bir pencere açar. open niteliğini doğrudan eklemek de showModal ile aynı etkileşim modelini kurmaz. Kullanıcıya arkadaki içerikle çalışmaya devam etme imkânı verilecekse bu ayrı bir tasarım kararıdır. Bir yöntemin adını değiştirmekten fazlası söz konusudur.
Adlandırılmış ve kapanabilen bir dialog nasıl yazılır?
Aşağıdaki HTML, bir açma düğmesi ve iki açık seçim içeren küçük bir modal örneğidir. JavaScript'i bu öğelerden sonra çalıştırın:
<button type="button" id="open-preferences">Bildirim tercihi</button>
<dialog id="preferences" aria-labelledby="preferences-title"
aria-describedby="preferences-help">
<h2 id="preferences-title">Bildirim tercihini onayla</h2>
<p id="preferences-help">Bu örnek yalnızca seçiminizi gösterir; sunucuya veri göndermez.</p>
<form method="dialog">
<button value="cancel" autofocus>Vazgeç</button>
<button value="confirm">Onayla</button>
</form>
</dialog>
<p id="preference-result" role="status"></p>
aria-labelledby görünür başlığı dialog'un erişilebilir adı yapar. Kısa açıklama aria-describedby ile bağlanır. Bu küçük örnekte autofocus, güvenli başlangıç seçimi olan Vazgeç düğmesindedir. Uzun ve yapısal bir içeriğin tamamını tek açıklamaya bağlamak ise her zaman uygun olmayabilir.
WAI-ARIA modal dialog örüntüsü, başlangıç odağının içeriğin niteliğine göre seçilmesini önerir. Daha uzun içerikte başlangıçtaki bir başlığa odaklanmak düşünülebilir. Yerleşik dialog üzerine otomatik olarak ikinci bir odak tuzağı eklemek, tarayıcının zaten yönettiği davranışla çakışabilir.
Açma ve sonuç okuma nasıl bağlanır?
method="dialog" içeren form, gönderildiğinde dialog'u kapatır ve etkinleştirilen düğmenin değerini returnValue alanına yazar. Bu form gönderimi, seçimi bir HTTP isteğiyle kaydetmez. Aşağıdaki kod sonucu yalnızca sayfada gösterir:
const dialog = document.querySelector('#preferences');
const opener = document.querySelector('#open-preferences');
const result = document.querySelector('#preference-result');
opener.addEventListener('click', () => {
dialog.returnValue = '';
dialog.showModal();
});
dialog.addEventListener('close', () => {
result.textContent = dialog.returnValue === 'confirm'
? 'Tercih onaylandı.'
: 'İşlem iptal edildi.';
});
Açmadan önce returnValue sıfırlanır. Böylece önceki bir Onayla seçiminin sonraki Escape kapanışına yanlışlıkla taşınmasına güvenilmez. Bu örnekte onay, vazgeçme ve Escape ayrı kullanıcı yolları olarak test edilmelidir.
Koddan kapatmak için close kullanılabilir. close başvurusu, isteğe bağlı dönüş değerini ve close olayını açıklar. close çağrısı ile kullanıcının kapatma isteğine ilişkin cancel davranışı aynı mekanizma değildir. Kaydedilmemiş değişiklik uyarısı gibi daha karmaşık bir akışta bu ayrımı ayrıca tasarlayın.
Arka planı karartmak yeterli mi?
Hayır. ::backdrop yalnızca görsel sunumdur; modal davranışını showModal kurar. Küçük bir stil, dar ekranlarda pencerenin sığmasını da sağlayabilir:
dialog {
box-sizing: border-box;
width: min(28rem, calc(100% - 2rem));
max-height: calc(100% - 2rem);
overflow: auto;
padding: 1.5rem;
border: 1px solid #64748b;
border-radius: 0.75rem;
}
dialog::backdrop {
background: rgb(15 23 42 / 0.65);
}
dialog button:focus-visible {
outline: 3px solid #2563eb;
outline-offset: 3px;
}
Pencere açıkken yalnızca z-index değerine bakmayın. Klavye odağı arkadaki bir bağlantıya kaçıyorsa görsel sunum doğru görünse bile etkileşim bozuktur. Odak göstergesini kaldırmamak ve içerik büyüdüğünde kaydırmayı korumak da kullanılabilirliğin parçalarıdır.
Klavyeyle hangi kontroller yapılmalıdır?
Dialog'u açın ve ilk odağın Vazgeç düğmesine geldiğini doğrulayın. Tab ve Shift+Tab ile dış içeriklere erişilmediğini kontrol edin. Escape ile kapatın; bu örnekte açan düğme hâlâ belgede durduğu için odağın ona döndüğünü doğrulayın. Ardından yeniden açıp iki düğmeyle de kapanmayı deneyin.
Native davranış iyi bir temel sunar, ancak erişilebilir adın anlamlı olup olmadığını veya metnin anlaşılır yazılıp yazılmadığını sizin yerinize kararlaştırmaz. Hedef tarayıcı ve yardımcı teknoloji kombinasyonlarıyla da değerlendirin. Erişilebilir form rehberi, alan adları ve açıklamalar için benzer ilkeleri ele alır.
Sık sorulan sorular
method="dialog" seçimi sunucuya gönderir mi? Hayır. Bu örnekte formun görevi dialog'u kapatmak ve dönüş değerini belirlemektir.
Escape kapatması yeterli mi? Hayır. Görünür ve açık bir kapatma veya vazgeçme düğmesi de sağlayın.
Arka plana tıklamak bu örneği kapatır mı? Bu örnek o davranışı tanımlamaz. Kullanıcıya sunulan kapanma yollarını varsaymak yerine test edin.

